Orpheus Magazine: Het grootste zwanenmeer ter wereld
Shanghai ballet keert terug naar Theater Orpheus
Het sprookje dat niet veroudert
Een prinses die overdag gedwongen als zwaan over een meer glijdt. Een prins die verliefd wordt, maar zich laat misleiden. Een tovenaar die alles naar zijn hand zet. Het verhaal van Het Zwanenmeer ken je misschien zonder het ooit gezien te hebben. Al 150 jaar wordt het wereldwijd verteld op podia over de hele wereld.
De Russische componist Tsjaikovski schreef de muziek in 1875. Het was zijn eerste ballet en in eerste instantie leek het een mislukking. Bij de première in 1877, in het Moskouse Bolsjojtheater, vond het publiek de muziek te ingewikkeld. Dansers klaagden dat ze er niet op konden dansen. Tsjaikovski stierf in 1893 in de overtuiging dat hij als balletcomponist had gefaald.
Twee jaar later bewees een nieuwe versie het tegendeel. Choreografen Marius Petipa en Lev Ivanov maakten van Het Zwanenmeer het ballet dat we nu kennen: een verhaal waarin de muziek niet op de achtergrond speelt, maar het verhaal ís.
De weemoedige melodieën van Tsjaikovski volgen elke emotie. Van de tederheid tussen Odette en prins Siegfried tot de dreiging van de tovenaar Von Rothbart. Sindsdien is Het Zwanenmeer het meest opgevoerde ballet ter wereld.
Drie keer zo veel zwanen
Hoe maak je iets nieuws van een stuk dat al duizenden keren is opgevoerd? De Britse choreograaf Derek Deane had daar een antwoord op. Waar de meeste producties 16 of 24 zwanen op het toneel zetten, koos hij voor 48. Niet om indruk te maken met aantallen, maar om iets te bereiken wat hij omschrijft als “één lichaam dat ademt”.
Deane weet waarover hij praat. Als voormalig solist van The Royal Ballet danste hij met Rudolf Nureyev en Margot Fonteyn. Later werd hij artistiek leider van het English National Ballet. Daarmee bracht hij Het Zwanenmeer in de Royal Albert Hall, wekenlang voor vijfduizend bezoekers per avond. Voor de theaterversie met het Shanghai Ballet moest hij die grootsheid vertalen naar een kleiner podium. Dat vroeg om precisie.
Agenda
-
Speeldatadi 29 sep 2026-zo 4 okt 2026
-
di 29 sep 202620:00Hanoszaal
1e Regulier € 75,00 Kind tot 12 jaar € 65,00 2e Regulier € 65,00 Kind tot 12 jaar € 55,00 3e Regulier € 55,00 Kind tot 12 jaar € 45,00 -
wo 30 sep 202620:00Hanoszaal
1e Regulier € 75,00 Kind tot 12 jaar € 65,00 2e Regulier € 65,00 Kind tot 12 jaar € 55,00 3e Regulier € 55,00 Kind tot 12 jaar € 45,00 -
do 1 okt 202620:00Hanoszaal
1e Regulier € 75,00 Kind tot 12 jaar € 65,00 2e Regulier € 65,00 Kind tot 12 jaar € 55,00 3e Regulier € 55,00 Kind tot 12 jaar € 45,00 -
vr 2 okt 202620:00Hanoszaal
1e Regulier € 85,00 Kind tot 12 jaar € 75,00 2e Regulier € 75,00 Kind tot 12 jaar € 65,00 3e Regulier € 65,00 Kind tot 12 jaar € 55,00 -
za 3 okt 202620:00Hanoszaal
1e Regulier € 85,00 Kind tot 12 jaar € 75,00 2e Regulier € 75,00 Kind tot 12 jaar € 65,00 3e Regulier € 65,00 Kind tot 12 jaar € 55,00 -
zo 4 okt 202614:00Hanoszaal
1e Regulier € 85,00 Kind tot 12 jaar € 75,00 2e Regulier € 75,00 Kind tot 12 jaar € 65,00 3e Regulier € 65,00 Kind tot 12 jaar € 55,00
-
“Als de klanken van Tsjaikovski versmelten met de bewegingen, krijgt de ziel vleugels.”
“De zwanen vormen het hart van de voorstelling,” zegt Deane. “Als de romantische klanken van Tsjaikovski versmelten met de bewegingen, krijgt de ziel vleugels.”
Stilte op het podium
Het Shanghai Ballet bleek de ideale partner. Deane noemt de dansers “enorm gedreven en leergierig” en de discipline vanzelfsprekend. De 48 balletdansers bewegen zo synchroon dat armen gelijktijdig dalen en stijgen en formaties vloeiend in elkaar overgaan. De Volkskrant gaf de voorstelling vier sterren en schreef dat dit Zwanenmeer een Zwanenzee was geworden. De Theaterkrant beschreef hoe “het geruis van hun verendek bijna hoorbaar” was. Het resultaat doet denken aan de schilderijen van Edgar Degas: verstilde taferelen in blauwtinten, waarvan je pas na een paar tellen beseft dat alles beweegt. In 2017 en 2023 was de voorstelling in Nederland steevast uitverkocht. Nu is Het Grootste Zwanenmeer ter Wereld opnieuw te zien. Je hoeft niets van ballet te weten om te begrijpen wat je ziet. De muziek doet de rest.