Orpheus Magazine: Geen leven zonder tango
María de Buenos Aires van Astor Piazolla
María de Buenos Aires is geen gewone opera. Het is een surrealistische vertelling over een vrouw die door de tango wordt verleid en vernietigd, als geest door de stad blijft zwerven en uiteindelijk zichzelf opnieuw baart. Maar María is meer dan een personage. Ze ís de tango. Haar leven weerspiegelt de geschiedenis van de Argentijnse tango: ontstaan in arme buurten, verbonden met het nachtleven, gestorven en herboren als kunstvorm.
Componist Astor Piazzolla en librettist Horacio Ferrer schreven het stuk eind jaren zestig, uit frustratie. De passie was uit de tango verdwenen. Het was een verdienmodel geworden voor de gegoede burgerij. Piazzolla blies haar nieuw leven in met langere composities, andere ritmes en ander instrumentarium. Zijn 'tango nuevo' maakte hem wereldberoemd, toch kreeg María de Buenos Aires bij de première in 1968 een lauw onthaal.
Geboren op een dag dat God dronken was
De opera bestaat uit twee delen. In het eerste wordt María geboren in een arme buitenwijk van Buenos Aires. Ze trekt naar het centrum, raakt in de ban van de tango en belandt in het nachtleven. De Duende, een mystieke figuur die je kunt zien als de ziel van de tango, vernietigt haar. Met María sterft ook de tango.
Het tweede deel speelt na haar dood. María dwaalt als schim door de straten van Buenos Aires. De stad is donker en vijandig geworden. Maar het verhaal eindigt daar niet. In een reeks droomachtige scènes keert María terug. Niet letterlijk, maar als beeld: de tango is niet te doden. Ze komt altijd terug!
“María de Buenos Aires laat schrijnend de scheiding tussen arm en rijk zien”
Nog nooit in deze bezetting
Marijke Schröer van het Nederlands Saxofoon Octet noemt het een wonder dat het ensemble de rechten heeft gekregen van de erven Piazzolla. “De opera is nog nooit uitgevoerd in deze bezetting. We vullen die aan met piano, bandoneon en percussie, maar we moeten het wel enigszins bewerken.”
Mezzosopraan Karin Strobos zingt María. Bariton Berend Eijkhout is haar tegenspeler. Acteur Freek den Hartogh vertolkt de Duende. Het octet en het tangotrio spelen mee als 'sprekend koor' en vormen samen met de dansers een gemeenschap op het podium.
Regisseur Annechien Koerselman ziet de thematiek overal terug. “Je kunt dit naar het heden verplaatsen. María de Buenos Aires laat schrijnend de scheiding tussen arm en rijk zien. In Argentinië is dat extreem, maar ook bij ons wordt het steeds zichtbaarder. Deze opera geeft de boodschap mee dat muziek alle lagen van een bevolking kan binden.”
De gesproken teksten worden in het Nederlands vertaald. De liederen blijven in het Spaans. Karin Strobos: “Ik ben een klassieke operazangeres. Mijn klassieke stem moet ik nu mixen met bijvoorbeeld een borststem, om de Argentijnse ziel erin te brengen.” Ze heeft altijd al affiniteit gehad met Spaanstalige muziek. “Het fijne van Piazzolla is dat hij je direct meezuigt.”
María de Buenos Aires, van Astor Piazzolla en Horacio Ferrer. Met het Nederlands Saxofoon Octet, Karin Strobos, Berend Eijkhout, Freek den Hartogh, Santiago Cimadevilla (bandoneon), Juan Pablo Dobal (piano), Marcus Baggioni (percussie) en Ezequiel Paludi & Geraldine Rojas (tangodans). Regie Annechien Koerselman.
Orpheus Magazine
