Geschiedenis
Geschiedenis van Orpheus
Eerste stappen: medio 1965
Bij de opening op 12 maart 1965 werd de door de gerenommeerde architecten Bijvoet en Holt ontworpen schouwburg meteen al geroemd om haar eigen karakter, de ruime foyer en de "in de helder geraniumrode ondergedompelde" grote zaal (huidige Rabobankzaal). Deze eigenschappen zijn tijdens de ingrijpende aanbouw, verbouw en restauratie van januari 2003 tot september 2004 behouden. Het 'nieuwe gedeelte' biedt fascinerende mogelijkheden voor de toekomst, maar het behoud van het goede is een 'leidmotief van de recente reconstructie van Orpheus geweest.
Moeizaam begin
Vanaf de opening in 1965 kende de schouwburgaccommodatie flink wat kinderziektes en startproblemen. Naast de controverse over de akoestiek van de concertzaal leverde de zakelijke exploitatie de nodige hoofdbrekens op. De complexe bedrijfsvoering 'verslond' maar liefst zeven directeuren in elf jaar. Doch groeide het aantal bezoekers in die jaren gestaag.
Beleidsvisie van Orpheus
Bij de doelstelling van Orpheus staat de bevolking voorop en zijn de relaties tot de kunst hiervan afgeleid. Het is geen avant-garde theater, geen laboratorium of elitetheater, maar een schouwburg voor het publiek in al zijn geledingen. Nog steeds zijn deze uitgangspunten leidend bij het beleid van het hedendaagse Orpheus en verwijzen ze naar de maatschappelijke positie die een eigentijdse theaterinstelling als Orpheus inneemt.
Het aantal voorstellingen nam eind jaren negentig toe tot 200 en het aantal bezoekers groeide gestaag tot zo'n 100.000 in het jaar 2000. Een heus record en 'Schouwburg Orpheus in Apeldoorn' werd gaandeweg een begrip in theaterminnend Nederland.
2000: Verbouwing Orpheus
Begin 2000 valt het besluit om een nieuwe zaal te gaan bouwen. De nieuwe accommodatie moet ruimte gaan bieden aan ongeveer 1.300 zitplaatsen en moet de ideale locatie worden voor muziekuitvoeringen en muziektheater.
Het ambitieuze plan voorziet naast de realisatie van een hoogwaardige topaccommodatie voor muziekuitvoeringen ook in een ingrijpende renovatie van het bestaande theater- en congresgebouw, uitbreiding van vergaderaccommodaties en de aanleg van een ondergrondse parkeergarage direct naast het huidige gebouw.
2002 – 2004 Verbouwing en renovatie Orpheus
Met respect voor de bestaande architectuur en om de akoestiek van de muziek- en concertzaal te perfectioneren, is de internationaal vermaarde architect Herman Hertzberger van ARTEC Consultants uit New York ingeschakeld. De gerealiseerde voortreffelijke akoestiek maakt het mogelijk dat zowel klassieke concerten als grote cabaretvoorstellingen, opera's, musicals en balletten in dezelfde zaal kunnen plaats vinden. Bezoekers genieten optimaal van elke voorstelling want de specifieke met elk genre corresponderende ideale geluidsomstandigheden zijn in de nieuwe zaal met behulp van hypermoderne technologie en ondersteuning te creëren.
11 September 2004: opening Koninklijke Wegener concert- en muziektheaterzaal
Sinds 1965 zal in februari 2004 echter voor het eerst de deuren van het gebouw voor langere tijd worden gesloten. Cabaretier Youp van 't Hek krijgt de eer om op 7 februari 00.00 uur de deuren voor het publiek te sluiten en 'het licht uit te doen'.
Op 11 september 2004 gaat dan eindelijk een lang gekoesterde wens in vervulling wanneer de Koninklijke Wegener concert- en muziektheaterzaal met zijn formidabele akoestiek en weldadige atmosfeer wordt gebruikt voor de nationale première van Giuseppe Verdi's opera Luisa Miller. Een gewaagde ouverture omdat deze opera (uitgevoerd door de Nationale Reisopera en Het Gelders Orkest) de lakmoesproef vormt voor het spiksplinternieuwe podium. Alle eigenschappen van de nieuwe zaal worden door deze uitvoering stevig op de proef gesteld en aan het einde is duidelijk dat aan de langdurige discussie over de akoestiek in de Apeldoornse concertzaal definitief een einde is gekomen...
Waarom denkt u dat al die grote namen ineens naar Orpheus komen?
De reacties van de landelijke pers maar ook van gezelschappen als de Nationale Opera en Het Gelders Orkest zijn lovend:
De Telegraaf: "... tot de beste van Nederland kan worden gerekend."
NRC Handelsblad: "... één van de betere zalen van ons land."
Trouw: "... door de sprekende helderheid van de akoestiek valt de kleinste siddering of aarzeling direct op." En: "... op het balkon (hoef je) akoestisch niets te kort (te) komen."
Stentor/Apeldoornse Courant: "WAUW! Wat een zaal. Orpheus binnengaan is alsof je een cadeautje openmaakt. De akoestiek laat zich het best omschrijven als modern, bijna analytisch/wetenschappelijk. In deze zaal hoor je álles en je hoort het pérfect."
Ook tal vertegenwoordigers van het Nederlandse muziekleven hebben inmiddels de loftrompet gestoken:
Jaap van Zweden: "Voor topkwaliteit hoeven muziekliefhebbers niet meer naar de Randstad, die is dichter bij huis te vinden. Op alle fronten is gekozen voor kwaliteit."
Bronnen: de periode 1965 tot eind jaren 90 is door de Stichting Bouwhuis in de publicatie 'Orpheus, de bewogen geschiedenis van een theater' geboekstaafd (zie: www.architectuurcentrumbouwhuis.nl), De Telegraaf, NRC Handelsblad, Trouw, Stentor/Apeldoornse Courant.
